Badenheim 1939

Oj, nie... (2009-07-16)

hedone Zostań recenzentem Merlin.pl.Podziel się swoją opinią i zdobywaj piórka!  Więcej o recenzencie

Książka traktująca o Holocauście a priori powinna wzbudzać emocje, refleksję, poruszyć najczulsze struny emocji. We mnie wzbudziła tylko znudzenie i chęć odłożenia jej na półkę jak najprędzej.

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji

Nietypowo o Zagładzie

Remigiusz Grzela

"Badenheim 1939" jest jedną z najdziwniejszych książek o Holocauście, jakie czytałem. Jest wiosna 1939 roku. Badenheim jest sennym kurortem niedaleko Wiednia. Przygotowuje się do sezonu letniego. Przyjeżdżają artyści, przyjeżdżają pozostali goście. Wszystkich łączy żydowskie pochodzenie. Są Ostjuden. Mieszkają w eleganckim hotelu, jedzą ciasta truskawkowe, różowe lody, piją najlepszą kawę i dobre wina. Spotykają się w jadalni. Jedzą i rozmawiają. Zupełnie jak w "Czarodziejskiej górze". Ta książka ma na pewno coś z Manna. Zapowiedź katastrofy jest gdzieś głęboko pod skórą. Trochę jak szczepionka. Albo jak u Czechowa. Jest porcelana, więc powinien być i jej rozpad. Każdy ma swoje własne, małe problemy. Żyje jakby w oderwaniu od kontekstu politycznego. W Badenheimie nikt nie ma pojęcia o wojnie. W ogóle nikt nie nabiera żadnych podejrzeń, nawet kiedy miasto wydaje dekret o zmobilizowaniu społeczności żydowskiej. Wszyscy mają wyjechać do Polski, która jawi się jako Raj. W Polsce wszystko jest lepsze, tańsze, a publiczność łaskawsza. Nikt się nie buntuje. Nikomu nawet nie przychodzi do głowy przeciwstawić się dekretowi. Jadą przecież tam, gdzie będzie lepiej. Jedynie występ bliźniaków, którzy przez dwie godziny opowiadają o śmierci, spokojnymi, łagodnymi głosami ludzi, którzy odwiedzili już podziemny świat, więc się go już nie obawiają, mógłby dać do myślenia, być sygnałem, ale przecież nie był. Nawet brak nowych dostaw, kiedy trzeba było korzystać z zapasów, nie rozjaśnił umysłów. Tak jak we wstrząsającym filmie "Sklep przy głównej ulicy", gdzie stara żydowska sklepikarka (Ida Kamińska nominowana za tę rolę do Oscara) jest jedyną osobą w miasteczku, która nie wie o wojnie. Najdziwniejsza postacią tej książki jest doktor Pappenheim, impresario. Bo co to za impresario, który namawia na wyjazd do Raju, jakim jest Auschwitz. Przypomina mi to rozmowę z serii dokumentalnej o Holocauście, jaką nakręcono na zlecenie Stevena Spielberga, rozmowę z węgierską Żydówką, która trafiła do obozu jako dziecko. Powiedziała: "Jechaliśmy. Bo nikt z nas nie wiedział, co to Auschwitz." Bohaterowie książki "Badenheim 1939", której autorem jest wybitny pisarz izraelski Aharon Appelfeld, poszli na dworzec. Tam czytali jeszcze tygodniki ekonomiczne i zamawiali wódkę. Aż "nagle otworzyły się wrota gdzieś w górze, a z niebiańskiej wysokości wystrzeliło światło." Łzy pojawiły się w oczach podróżnych. I przyjechał pociąg z wagonami bydlęcymi. A skoro było w nich brudno, to dlatego, że podróż miała być krótka... To książka o końcu świata, świata pełnego wiary i ufności, świata, który stał się złudzeniem.

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji

Zbliżające się zło na tle lodów truskawkowych (2004-04-21)

Piotr Konstantinow  Więcej o recenzencie

Gdybym nie czytał wcześniej kilku recenzji i krótkich streszczeń tej książki, mógłbym zapewne w czasie czytania kilku jej pierwszych rozdziałów mieć nadzieję na rozkręcenie się jakiegoś płomiennego romansu na tle fontanny i basenu hotelowego z lodami truskawkowymi w tle. Jednak mimo wszystko, autor bardzo staranie i dyskretnie podsyca niepokój czytelnika. Pokazuje sielankę przeżywaną przez żydowskich letników w pięknym kurorcie pod Wiedniem, jednocześnie naznacza każdego bohatera odrobiną mało wyraźnego niepokoju, wyczuwalnego naprawdę fragmentaryczne. Pobyt właściwie wygląda tak samo, jak co roku. Ludzie opalają się na werandach, piją alkohol, słuchają muzyki, rozmawiają, niedaleko przechadzają się znajome prostytutki, słychać śmiechy, spory, plotki... Z drugiej jednak strony pyszne ciastka z pobliskiej cukierni, nieodłączny element udanego pobytu smakują tak, jak nie smakowały nigdy. Każdy chce ich zjeść jak najwięcej, upoić się ich smakiem i letnim aromatem, jakby podświadomie wyczuwając, że mogą być spożywane po raz ostatni! Wreszcie pojawia się „zagrożenie” – wydział sanitarny, odbierany przez wszystkich jako coś jak najbardziej pozytywnego, ludzie nie chcą przecież przebywając na wakacjach widzieć rzeczy negatywnych. Coraz to nowe dziwne zakazy, przepisy, niedogodności nie są wcale odbierane jako zagrożenie. Bohaterowie chcą wierzyć w swój wiecznie piękny Badenheim – letni raj na ziemi. Nie dopuszczają do siebie złych myśli, są na wakacjach i wciąż jedzą swoje ciastka z truskawkami. Rozmawiają o podróży do Polski, która ma być za moment ich celem. Nie widzą w tym jednak nic złego, nie chcą wierzyć w zło. Nawet na stacji, kiedy wsiadają do wagonu bydlęcego pada stwierdzenie: Skoro wagony są takie brudne, to znaczy, że podróż nie może być daleka. Czy aby na pewno? Nasuwają mi się pewne wątpliwości. Myślę, że każdy z nich przeczuwał zbliżające się ZŁO, jednak nie chciał o tym mówić głośno, nie potrafił, miał w sercu odrobinę nadziei. Myślę, że chyba każdy człowiek przed II Wojną Światową miał w sobie odrobinę nadziei. Holocaust jednak trochę zmienił sposób patrzenia ludzi na to uczucie, na dobro i zło. I historia zbliżającej się wielkimi krokami zbrodni na tle lodów truskawkowych w najbliższym czasie chyba się nie powtórzy.

(1 z 1 uznało tę recenzję za pomocną.)

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji

Polecam, nostalgiczna literatura (2004-04-05)

Grzegorz Drzycimski  Więcej o recenzencie

Bardzo polecam książkę izraelskiego autora. Doskonale i plastycznie oddaje klimat ostatnich miesięcy przed wojenną burzą. Leniwe, austriackie miasteczko w konfrontacji z nadchodzącymi nieubłagalnymi prawami III Rzeszy. Końcówka liberalnego, obliczalnego świata - hotelików, kawiarni, rozmów, spacerów i błogiego spokoju oraz stabilności. To wszystko zostanie nieodwracalnie zniszcone. Nostalgiczna powieść warta uwagi.

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji