Jest rok 1983, Ma Jian, kończący trzydzieści lat, czuje coraz bardziej
natarczywe pragnienie, by uciec od ograniczeń, które narzuca życie w
Pekinie. Rządy Deng Xiaopinga to z jednej strony reformy ekonomiczne, z
drugiej między innymi kampania przeciw zepsuciu duchowemu, która budzi
niechęć młodych. Noszący długie włosy i dżinsy, a także przyjaźniący się
z licznymi artystami Ma Jian jest podejrzliwie traktowany w zakładzie
pracy i przez policję. Była żona chce oddzielić go od córki, dziewczyna
sypia z innym facetem. Pewnego dnia Ma Jian kupuje bilet kolejowy do
najdalej wysuniętej na zachód prowincji Chin i wyrusza na poszukiwanie
siebie samego.
Podróż trwa trzy lata. Ma Jian dociera na pustkowie i do zatłoczonych
miast. W efekcie otrzymujemy urzekający i niepowtarzalny obraz
gwałtownych sprzeczności targających Chinami, obraz, który mógł
przedstawić tylko ktoś, kto we własnym kraju jest intruzem.
"Podróże Ma Jiana są niezwykle malownicze, a wyrazistość i zwięzłość
jego opowieści przywodzi na myśl chińską kaligrafię. Otrzymujemy
rozległe panoramy i drobiazgowe miniatury - i jedne, i drugie
najczęściej niedostępne dla oka zachodniego obserwatora".
"The Times"
Zamiast PAPlania
(2008-07-08)
Tomasz
Charnas (DS "żaczek")
Więcej o recenzencie
Do Polski przyjechał na początku czerwca Ma Jian - chiński pisarz, malarz i fotograf. W Warszawie odbyła się konferencja prasowa z jego udziałem. Wizyta autora była związana z premierą książki "Czerwony pył. Droga przez Chiny", która ukazała się w serii Naokoło Świata wydawnictwa Zysk i S-ka. Teraz wszyscy mogą ją przeczytać. "Czerwony pył" to dziennik podróży i rodzaj pożegnania emigracyjnego chińskiego pisarza z rodzinnym krajem. W 1983 roku, kiedy rozgrywa się akcja książki, Ma Jian miał trzydzieści lat. Właśnie stracił złudzenia, że we własnej ojczyźnie doczeka czasów, gdy będzie tam można swobodnie, bez ograniczeń wszechwładnej cenzury, uprawiać sztukę. Natarczywie pragnął uciec od ograniczeń, które narzucało życie w Pekinie. (Rządy Deng Xiaopinga to z jednej strony reformy ekonomiczne, z drugiej między innymi kampania przeciw zepsuciu duchowemu, która budzi niechęć młodych). Noszący długie włosy i dżinsy, a także przyjaźniący się z licznymi artystami fotograf i plastyk był podejrzliwie traktowany w zakładzie pracy i przez milicję. Była żona chciała oddzielić go od córki, dziewczyna z kolei sypiała z innym facetem. W końcu Ma Jian kupił bilet kolejowy do najdalej na zachód wysuniętych prowincji Chin i wyruszył w podróż w poszukiwaniu siebie samego, aby zrekonstruować tożsamość. Jego wędrówka trwała trzy lata. Ma Jian dotarł na pustkowia, w dziewicze góry i do zatłoczonych miast. Spotykał się z żyjącymi w nędzy wieśniakami, stroniącymi od cywilizacji koczownikami, obserwował rodzącą się dopiero w tamtych latach chińską klasę bogatych przedsiębiorców. Opisuje wielkie państwowe festyny i egzekucje publiczne. Z jego opowieści wyłania się obraz Chin jako kraju niezwykle zróżnicowanego, o bajecznie bogatej kulturze i dramatycznych warunkach życia zwykłych obywateli. Ma Jian opisuje to, co stało się z Chińczykami w czasach rewolucji kulturalnej jako złamanie duszy narodu. Czytelnicy prozy Ma Jiana otrzymują urzekający i niepowtarzalny obraz Chin, pod wieloma względami korespondujący z "Górą duszy" Gao Xingjiana, laureata literackiej Nagrody Nobla z 2000 roku. Ma Jian (1953) jest autorem czterech powieści, krytycy nazywają go chińskim Kunderą. W ojczystych Chinach publikacja jego książek jest zabroniona przez cenzurę. Zachodni recenzenci wysoko cenią jego twórczość literacką. "Czerwony pył" został nagrodzony prestiżową Thomas Cook Travel Book Award. Wkrótce po zakończeniu opisanej w tej książce podróży autor wyjechał z Chin do Hongkongu, nadal jednak odwiedzał ojczyznę, zwłaszcza w roku 1989, gdy wspierał demonstrujących na placu Tian'anmen, którzy domagali się demokratycznych reform. Kiedy Hongkong został przyłączony do Chin, Ma Jian przeniósł się do Niemiec, a potem do Londynu, gdzie mieszka do dziś. Z innych jego tekstów wydanych w języku angielskim należy wymienić zbiór opowiadań o Tybecie "Stick Out Your Tongue" – książkę, której publikacja została w Chinach zakazana, co ostatecznie skłoniło autora do emigracji, a także powieści "The Noodle Maker" ("Wytwórca makaronu") oraz "Beijing Coma".
(4 z 4 uznało tę recenzję za pomocną.)
Oceń recenzję. Czy jest przydatna?:
Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.
Zgłoś nadużycie
Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji