Oryginał Laury

Co Pan na to, Panie Nabokov? (2010-08-13)

Katarzyna Wójcik  Więcej o recenzencie

Książka "Oryginał Laury" Nabokova była jedną z najpilniej strzeżonych tajemnic współczesnej literatury - była, dopóki nie została wydana w formie książki, czego wyraźnie nie życzył sobie sam autor. Nie byłoby w tym nic złego, gdyby nie fakt, że książka nie została ukończona, co nie przeszkodziło synowi słynnego pisarza oddać do druku tego, co miało być w razie nieukończenia zniszczone, czyli rękopisu liczącego sto trzydzieści kart katalogowych. Decyzja ta spotkała się tak z krytyką, jak i z entuzjazmem - głównie ze strony miłośników pisarza, którzy jeszcze raz mogli przeczytać to, co wyszło spod pióra autora "Lolity". Przeciwnicy z kolei krytykowali tego typu działania uznając to tylko i wyłącznie za chęć zarobienia na czymś, co z trudem przypomina książkę. Jako, że jestem osobą, która stawia na kompromis, stanę po środku tego sporu - z całą pewnością cieszyłabym się, gdybym dowiedziała się, że odnaleziono zapiski bądź szkice mojego ulubionego autora, a które to nie zostały wydane (ba! ukończone) za jego życia. Z drugiej strony muszę przyznać rację krytykom - "Oryginał Laury" trudno nazwać książką. Jest to raczej zbiór szkiców i zapisków, które po ukończeniu i odpowiednim uporządkowaniu mogłyby przyjąć formę mikropowieści, w której głównymi wątkami utworu byłoby małżeństwo głównej bohaterki Flory i Philipa Wilda, wydania książki, który opisywał wydarzenia łudząco przypominające te, które miały miejsce w życiu Flory, oraz planowanie śmierci przez Wilda, piszącego swoje własne dzieło życia. Sam Nabokov planował stworzyć dzieło liczące dwieście stron - szkice, które zostały wydane w postaci książki nie odpowiadają nawet stu stronom tekstu. Wiele wątków nie zostało w ogóle rozwiniętych - plany autora zostały pokrzyżowane przez serię wypadków i chorób, które przeszedł. Zapewne był świadomy tego, że może nie ukończyć tej książki, stąd jasna i wyraźna wskazówka mówiąca o tym, co należy z nią zrobić w przypadku jej nieukończenia. Moim zdaniem dobrze się stało - nawet jeśli nie jest to ukończona powieść, to mimo wszystko wszystko co złożyło się na książkę "Oryginał Laury" wyszło spod pióra Nabokova. Niewybaczalnym grzechem byłoby zniszczenie czegoś, czemu pisarz poświęcił tyle czasu i uwagi, a co tak pięknie prezentuje się w publikacji przygotowanej przez Wydawnictwo Muza, któremu chyba bardzo zależało na tym, żeby czytelnik nie przeszedł obojętnie obok ostatniej książki Nabokova. I tak też w gruncie rzeczy jest - głównie za sprawą okładki, która doskonale przyciąga wzrok potencjalnego czytelnika. W środku jest już tylko lepiej - świetny jakościowo papier na którym wydrukowano linie jakie można spotkać w zeszytach oddają wrażenie obcowania z notatnikiem. Wrażenie słuszne, biorąc pod uwagę, że w książce znalazły się zdjęcia poszczególnych kart, na których autor "Lolity" odręcznie zapisywał historię Flory. Całość robi olbrzymie wrażenie - zwłaszcza na tych, którzy zwracają uwagę na tego typu niuanse. Ubolewam tylko nad niedokończoną historią Flory i Wilda. To, co przeczytałam w "Oryginale Laury" rozbudziło moją ciekawość na tyle, że nie kryłam rozczarowania, że to już koniec po przeczytaniu ostatniej strony. Wielka szkoda, że pisarzowi nie było dane dokończyć dzieła - pozostaje zagryźć wargę, stłumić rozgoryczenie i w kółko powtarzać sobie, że widocznie tak już musiało być.

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji

Efemeryda (2010-05-30)

Artur Stański Zostań recenzentem Merlin.pl.Podziel się swoją opinią i zdobywaj piórka!  Więcej o recenzencie

Jak ocenić książkę, co do której zarówno jeśli chodzi o formę jak i o treść mamy zaledwie niejasne wyobrażenie i gubimy się w domysłach? Angielski tytuł (oryginał i jego przeciwieństwo) składa się na wyraz TOOL czyli narzędzie i to chyba najlepszy klucz do odczytania powieści. Zamiast skupiać się na ocenie całości lepiej rozkoszować się warsztatem twórcy. Ten kto czytał "Blady ogień" może dać się ponieść kuszącej grze i dopisać własny dalszy ciąg lub całość odczytać zupełnie na nowo znajdując w tekście zaskakujące treści. Tworząc BO Nabokov bawił się własnym pomysłem pisząc poemat i następnie go objaśniając (tworzył legendę, swoistą mitologię i zadawał pytania kto tak naprawdę jest autorem dzieła i jakie jest znaczenie interpretacji) a tu skazani jesteśmy na własną wyobraźnię, która raczej nie przybliży nas do zamysłu twórcy. Łatwo narazić się tu na śmieszność, dlatego każdy oceni tę powieść inaczej w zależności od własnej wrażliwości. Oceny mogą być skrajnie różne. Warto jednak porównując tę pozycję z Adą zwrócić uwagę na brak manieryzmów oraz nieepatowanie seksem (chociaż jest tu go sporo to jednak jest to integralna część książki i ludzkiej egzystencji a nie obliczona na zysk chłodna kalkulacja). O ile Ada sprawia wrażenie książki pisanej na siłę, swoistego testamentu, w którym niewiele jest nowego za to wszystko to co leżało w kręgu zainteresowań pisarza podniesione zostało do potęgi, to w Laurze mamy Nabokova w najczystszej postaci – wykwintność stylu, wielowarstwowość, przewrotność, zabawa z czytelnikiem itd. Nabokov do końca pełen był pomysłów i po prostu żal, że nie dane nam było poznać całości dzieła – czy jest jakaś opatrzność, która czuwa nad nami czy tylko kpina złośliwego losu? Wprawdzie po ukazaniu się dzieła sztuki zaczyna ono żyć własnym życiem, ale niewielka to pociecha. Otrzymaliśmy tylko fragmenty świadczące jednak o mistrzostwie stylu i wysokiej formy Nabokova, chociaż choroba odcisnęła na całości wyraźne piętno (autoironiczne aluzje na temat stanu zdrowia). Czy naprawdę umieranie, zbliżanie się do kresu jest takie zabawne i co tak naprawdę chciał nam przekazać twórca? Niekończące się pytania, na które każdy musi poszukać odpowiedzi. To co działo się z rękopisem przez wszystkie lata po śmierci pisarza przypomina wiele z pomysłów z jego powieści i i życia jakby wszystko było zaplanowane. Nabokov intryguje i wzbudza kontrowersje nawet po śmierci. Zwraca uwagę ciekawa forma edytorska (chociaż można było tu iść o krok dalej np. wydając osobno reprint rękopisu). Można mieć niewielkie zastrzeżenia do tłumaczenia, chociaż całość czyta się bardzo dobrze. Tylko ta cena!

(7 z 7 uznało tę recenzję za pomocną.)

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji