Wyklęte życiorysy

Ofiara katu winna jest święty spokój (2009-10-31)

FabrykaRecenzji  Więcej o recenzencie

Spośród bohaterów "Wyklętych życiorysów" jedynie dr Józef Retinger był cywilem, pozostali podczas drugiej wojny światowej nosili oficerskie polskie mundury - zdawać by się mogło - powód do chwały. Ich uniformy były jednak „absolutnie nie te” w opinii rozdających w PRL znaczone politycznie karty. Na domiar złego - trzech z sześciu bohaterów książki poniosło śmierć z rąk „towarzyszy radzieckich”, jeden z rąk politycznie ze Stalinem spokrewnionych rodaków. I to była ich wina główna. Bo nic tak przecież ofiar nie obwinia, jak fakt bycia ofiarami. Co ofiara katu winna? Święty spokój. I dlatego właśnie, by nie przypominać oprawcy o grzechach, bezwzględnie należy skazać ją na zapomnienie. Bliscy, owszem, prywatnie mogą sobie pamiętać. Prywatnie, bo w żadnej mierze nie wolno się z tym obnosić, by oprawcom i ich spadkobiercom nie psuć dobrego samopoczucia. Z tych to powodów rodziny bohaterów "Wyklętych życiorysów" przez dziesiątki lat zmuszone były walczyć o honor swych najbliższych, o uznanie ich zasług dla ojczyzny, o prawo swych zmarłych do godnego pochówku, gdyż nie przysługiwał on przecież tym, których życiorysy wyklęto, jako że „przewiny ich były przeogromne”. I tak - bohater z Westerplatte, kpt. Franciszek Dąbrowski przewinił służbą w „sanacyjnej” armii do tego stopnia, że nawet chwilowo-taktyczna przynależność do PZPR (lata pięćdziesiąte) nie uchroniła go przed szykanami, szczytem zaś jego zawodowej kariery w PRL (gruntownie wykształconego, znakomitego oficera) okazała praca w kiosku „Ruchu”. Cierpiał też, gdyż dla wielu prawda o obronie PST była (jest zresztą nadal) - z przyczyn „patriotycznych” - nie do przełknięcia. Gen. Kazimierz Tumidajski zawinił dowodząc Okręgiem Lubelskim AK, a jeszcze bardziej umierając w radzieckiej „sojuszniczej niewoli”. Głównym grzechem por. dr Juliana Grunera (pediatry, słynnego sportowca) było to, że w 1939r. dostał się do niewoli i zamordowano go wraz z tysiącami innych polskich oficerów. Ppłk Maciej Kalenkiewicz - hubalczyk, potem cichociemny, a wreszcie dowódca oddziału wileńskiej AK popełnił występek ginąc w walce z NKWD, natomiast płk Stanisław Kasznica - ostatni komendant NSZ - głową i infamią zapłacił za prawdziwe oraz nieprawdziwe winy dowodzonej przez siebie podziemnej armii. "Wyklęte życiorysy" nie tyle mówią o tym co, jak i dlaczego się zdarzyło, lecz są opowieścią o ludzkiej pamięci. Narrację w wielkiej mierze oparto na relacjach krewnych bohaterów książki, co ma swoje wielkie zalety, lecz i pewne wady. Stąd właśnie część poświęcona ostatniemu komendantowi NSZ informacji „niewygodnych” o tej organizacji nie zawiera, a przecież nie była to Liga Dżentelmenów w białych rękawiczkach. Jest to jednak jedyny zarzut, jakim jestem w stanie postawić książce J. Drużyńskiej i St. M. Jankowskiego. Jeśli (aby polska pamięć była kompletna) prawdę o kolejnych "trefnych" życiorysach będzie się u nas nadal upubliczniać, najlepiej czynić to właśnie na kartach książek równie pasjonujących i poruszających.

(11 z 11 uznało tę recenzję za pomocną.)

Oceń recenzję. Czy jest przydatna?: Przyciskając jeden z klawiszy,oceniasz przydatnośćrecenzji dla kupujących.

Zgłoś nadużycie Zgłoś nadużycie, jeśli powyższarecenzja zawiera treści niezgodnez Regulaminem recenzji